Sağlık

Dinç ve dinç bir yaşlılık için atılması gereken adımlar

Geriatrik tıp, yaşlıların sağlığı ve hastalıkları olarak tanımlanabilir. Bireylerin yaşlanmaya bağlı sorunları; İçsel, fiziksel, zihinsel, ruhsal ve sosyal sorunları bütüncül bir bakış açısıyla ele alır ve genel sağlık durumunun iyileştirilmesi ile ilgilenir. Yaşlılarda ortaya çıkan hastalıkların tanı, tedavi ve takibini tek kaynaktan gerçekleştirmektedir. Peki sadece yaşlılara yönelik bir şubeye neden ihtiyaç duyuldu? Hangi belirtiler veya nedenlerle bir geriatri doktoruna gitmelisiniz? Liv Hospital Dahiliye ve Geriatri uzmanı Doç. Dr. Birkan İlhan yanıtladı.

Geriatrik yaş tanımı nedir?

geriatrik yaş; 65 yaş ve üstü olarak tanımlanmaktadır. Öte yandan, yaşlanma tanımının sadece kronolojik yaşa göre yapıldığı ve bireyin biyolojik, zihinsel ve sosyal durumunun yaşlanma için değerli olduğu doğru değildir.

Neden sadece yaşlılara yönelik bir şubeye ihtiyaç duyuluyor?

Yaşlanma ile birlikte kronik hastalıkların sayısı ve bu nedenle kullanılan ilaçların sayısı artmaktadır. Örneğin hipertansiyon, kalp hastalığı, diyabet gibi dahili hastalıklara demans, depresyon, stabilite ve yürüme sorunları eklenince, farklı branşlara gitmek yerine geriatri yani geriatri gibi tek bir branşta bireyin sorunları tedavi edilmekte ve takip edilmektedir. Ayrıca vücuttaki değişiklikler yaşlıları belirli durumlara daha yatkın hale getirir. Genç ve orta yaşlı erişkinlerde sık görülmeyen ve günlük yaşamı etkilemeyen bu durumlar yaşlıların yaşam kalitesini ve genel sağlığını oldukça olumsuz yönde etkilemektedir. Düşme, idrar kaçırma, unutkanlık, iştahsızlık, beslenme yetersizliği ve uyku sorunları gibi “geriatrik sendrom” dediğimiz yaşlılık hastalıklarıdır. Geriatrist, yaşlılığın bu hastalıklarının ve yaşlının karşılaşabileceği tüm olumsuz durumların bilincinde olduğu için yaşlı hastayı bu konular da dahil olmak üzere bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirir, takip ve tedavisini üstlenir.

Hangi belirtiler veya nedenlerle bir geriatri doktoruna gitmelisiniz?

“Geriatrik sendromlar” gibi yaşa özgü bazı hastalıkları olan bireyler ile birçok kronik hastalığı ve aşırı ilaç kullanımı olan yaşlılar, tek bir branş tarafından değerlendirme ve takip için geriatriste başvurabilirler. Yaşamın son döneminde yatalak hastalar da geriatristler tarafından takip edilebilmektedir. Hasta ve bakım verenleri konfor içinde hayatın sonuna getirmek çok değerlidir.

Geriatrik sendromlar nelerdir?

Yetersiz beslenme (yetersiz beslenme, kilo kaybı ve iştah kaybı), yutma güçlüğü (disfaji), kas kuvveti ve kütlesinde azalma; ancak yavaş yürüme (sarkopeni), stabilite bozuklukları, düşmeler, kırıklar, polifarmasi (çok fazla veya uygunsuz ilaç kullanımı), idrar kaçırma, kabızlık, uyku problemleri, unutkanlık, depresyon, görme ve işitme problemleri.

Yaşlılarda en sık görülen kronik hastalıklar nelerdir?

Hipertansiyon, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, serebrovasküler hastalıklar, Alzheimer hastalığı ve diğer bunama türleri, Parkinson, kanserler, osteoporoz ve enfeksiyonlar (idrar yolu enfeksiyonu, pnömoni gibi) yaşlı bireylerde sık görülen hastalıklardır. Bu ve benzeri hastalıkları olan kişiler takip ve tedavi için bir geriatriste başvurabilirler.

Hastalığı yoksa başvurmalı mı?

Evet, sağlıklı yaşlılar da “sağlıklı bir yaş almak için” geriatriste başvurabilirler. Hastalıkların erken teşhisi ve tedavisi, dinç ve dinç bir yaşlanma dönemi için değerlidir. Kemik erimesi taramaları toplumda yaygın olarak bilinmemekle birlikte kas erimesi taramaları, zihin testleri, stabilite testleri, kanser taramaları (meme, kolon vb.), göz ve işitme muayeneleri yapılarak sorunların erken saptanması ve ilerlemeden tedavi edilmesi mümkündür. Yaşa ve yaşlılığa özel sağlıklı beslenme önerileri ile hastanın kalp ve damar sağlığını korumanın yanı sıra kasları güçlendirmeye, bağırsak sisteminin düzgün çalışmasını sağlamaya ve kemik sağlığını korumaya yönelik değerli müdahaleler bulunmaktadır. Geriatri uzmanıyla birlikte çalışan geriatri hemşireleri, fizyoterapistler, psikologlar ve diyetisyenler de bu ekibin değerli modülleridir.

Yaşlılarda gözden kaçan veya gözden kaçan hastalıklar var mı?

Yaşlı bireylerde ortaya çıkan her yeni semptom dikkate alınmalı ve yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülmemelidir. Yeni ortaya çıkan belirtiler aslında yaşlanma belirtisi olmayıp, bir hastalığın belirtisi veya kullanılan ilaçların yan etkisi olabilir. Örneğin yaşlılardaki enfeksiyonlar genellikle gençlerde olduğu gibi belirti göstermez. Konfüzyona yeni başlayan yaşlı bir insanda beyinde sorun olduğu düşünülürken bunun nedeni idrar yolu enfeksiyonu ya da zatürre olabilir. Enfeksiyon tedavi edildiğinde kafa karışıklığı tamamen ortadan kalkar ve hasta eski ruh sağlığına kavuşur. Enfeksiyonlar ayrıca günlük yaşamda yaşlılıktan kaynaklandığı söylenerek gözden kaçabilecek iştahsızlık, hareketlilikte azalma, sakinlik gibi ince belirtiler verebilir. Yaşlı bireylerde idrara çıkmada güçlük, kabızlık, ağız kuruluğu gibi belirtiler bazen bir ilacın yan etkisi olabilir ve o ilaç kesildiğinde bu şikayetler tamamen düzelebilir. Bu gibi ortaya çıkan veya aniden kötüleşen her semptomda yaşlı bireylerin yakınları dikkatli olmalı ve bunun bir hastalık semptomu veya ilaç yan etkisi olabileceğini unutmamalıdır.

Yaşlı bireylerin hayatını kolaylaştırmak ve sağlık durumlarını iyileştirmek için atılabilecek adımlar nelerdir?

Öncelikle farkındalık çok değerli. Yaşlılarımızı bekleyen yaşlılık sorunlarını bilir ve farkında olursak bunları erkenden fark edebilir ve önlem alabiliriz. Bu yaş grubunda taramaları, sağlık kontrollerini ve aşıları ihmal etmemek gerekiyor. Yaşlı birey kendinden iyi söz edemediği için fark edilmeyen ve ilerleyen hastalıklar olabilir. Örneğin yaşlılarda ağrı eşiği yüksektir ve yaşlı kişi kalp krizi geçirse bile hiçbir belirti ve bulgu olmayabilir. İştahında hafif bir azalma ve halsizlik, kol ve bacaklarında incelme olan yaşlı bir kişi bunu normal görebilir, ancak bu belirtiler aslında sarkopeni ve yetersiz beslenmenin bir göstergesidir ve tedavi edilmelidir. Bu nedenlerle yaşlıların karmaşık ve birbiriyle ilişkili sorunlarını değerlendirmek, saptamak ve tedavi etmek için geriatride muayene ve testler daha kapsamlıdır. 65 yaş ve üstü bireyler de tıpkı bebekler gibi düzenli aralıklarla yapılması gereken aşılara sahiptir. Bunlar zatürre, grip, zona, tetanoz ve bazı özel durumlarda menenjit aşılarıdır.

Sağlık muayenelerinin yanı sıra genel olarak yaşam alanında da dikkat edilmesi gereken durumlar bulunmaktadır. Örneğin bu yaş grubunda düşmelerin önlenmesi çok değerlidir. Her 3 yaşlıdan biri yılda bir kez düşüyor. Bunun sonucunda kalça kırıkları gibi kıymetli kırıklar ve hayatı tehdit eden durumlar oluşabilmektedir. Bir kez düşen yaşlılar herhangi bir sağlık sorunu yaşamasalar bile bir daha düşme korkusuyla daha hareketsiz bir hayata geçebilirler; ki bu biz geriatristlerin hiç istemediği bir şey. Bu nedenle konutta düşmeyi önleyici tedbirler alınmalı; Bunların arasında banyoda kaymaz paspas, tuvaletten kalkarken tutunma barı, geceleri tuvalete giden yolun aydınlık olması, kayan kilim ve halıların olmaması, kablo ve oyuncak gibi ayaklara takılacak eşyaların olmaması, merdiven basamaklarının uçlarında renkli şeritlerin kullanılması gibi önlemler sayılabilir.

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

gerger-ajans.com.tr

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
adalar escort
arnavutköy escort
ataşehir escort
avcılar escort
bağcılar escort
bahçelievler escort
bakırköy escort
başakşehir escort
bayrampaşa escort
beşiktaş escort
beykoz escort
beylikdüzü escort
beyoğlu escort
büyükçekmece escort
çatalca escort
çekmeköy escort
esenler escort
esenyurt escort
eyüp escort
fatih escort
gaziosmanpaşa escort
güngören escort
kadıköy escort
kağıthane escort
kartal escort
küçükçekmece escort
maltepe escort
pendik escort
sancaktepe escort
sarıyer escort
şile escort
silivri escort
şişli escort
sultanbeyli escort
sultangazi escort
tuzla escort
ümraniye escort
üsküdar escort
zeytinburnu escort
istanbul escort
istanbul escort